Op welke leeftijd zijn pups klaar met tandenwisselen?

De meeste pups verliezen hun melktanden tussen ongeveer 3 en 6 maanden, en rond 6 à 7 maanden staat meestal het hele volwassen gebit. Veel honden blijven daarna nog maanden fanatiek kauwen, dus reken op een eerste jaar vol kauwwerk.

Zijn gekookte botten veilig voor honden?

Nee. Gekookte of gebraden botten kunnen versplinteren in scherpe stukjes die bek, keel of darmen beschadigen, en ze kunnen verstopping en obstipatie veroorzaken. Houd ze buiten bereik, ook in de vuilnisbak.

Hoe weet ik of een kauwartikel te hard is?

Een veelgebruikte vuistregel van dierenartsen: als je er met je nagel geen deukje in kunt drukken, of als het pijn zou doen wanneer je ermee tegen je knie tikt, is het hard genoeg om een tand te breken.

Moet ik mijn hond straffen als hij iets kapot heeft gekauwd?

Nee. Straffen achteraf leert een hond niet wát hij wel mag kauwen, en het kan ervoor zorgen dat hij stiekem gaat kauwen. Ruil het voorwerp rustig om voor iets wat wel mag, en richt de ruimte zo in dat het niet nog eens gebeurt.

Waarom sloopt mijn hond alles? Kauwgedrag per leeftijd, plus veilige en riskante kauwartikelen

Dit artikel is algemene informatie en geen diergeneeskundig advies. Lijkt je dier ziek of maak je je zorgen, bel dan je dierenarts.

Kapotgekauwde schoenen, aangevreten stoelpoten, een bankkussen dat binnenstebuiten is gekeerd. Woon je met een hond die alles sloopt, dan kan het voelen alsof het persoonlijk is. Dat is het niet. Kauwen is op elke leeftijd normaal, gezond hondengedrag.

Het doel is niet om je hond het kauwen af te leren. Het doel is begrijpen waarom hij nu kauwt, en die behoefte vervolgens naar iets veiligs sturen.

Waarom honden kauwen

Honden verkennen de wereld met hun bek, zoals peuters dat met hun handen doen. Kauwen helpt ook om:

het ongemak van tandenwisselen bij pups te verzachten
lichamelijke en mentale energie kwijt te raken
tot rust te komen, wat voor veel honden werkt
de kaken sterk te houden en wat aanslag van de tanden te schrapen
zich gewoon lekker te voelen

Problemen ontstaan als de behoefte groter is dan het aantal goede uitlaatkleppen. De redenen verschuiven naarmate je hond ouder wordt, dus het helpt om per leeftijd te kijken.

Kauwen per leeftijd

Pups (ongeveer 8 weken tot 6 maanden)

Pups hebben 28 melktanden, die tussen ongeveer 3 en 6 maanden uitvallen terwijl de 42 volwassen tanden doorkomen. In die periode kan het tandvlees gevoelig zijn en geeft kauwen verlichting. Pups leren ook wat eetbaar is, wat leuk is en wat niet mag, en dat leren ze alleen met hun bek.

Wat helpt: maak je huis pupproof, gebruik hekjes of een puppyren als je niet kunt opletten, en bied een paar verschillende structuren aan. Veel pups vinden iets kouds fijn op pijnlijk tandvlees, zoals een gekoeld rubberen speeltje of een vochtig, bevroren washandje (onder toezicht, en weghalen zodra het begint te scheuren).

Pubers (ongeveer 6 tot 18 maanden)

Dit is vaak de meest destructieve fase. Het volwassen gebit staat, de kaken zijn sterker, en pubers hebben veel energie, een korte spanningsboog en de neiging om grenzen op te zoeken. Veel baasjes zien een tweede kauwgolf, net als het tandenwisselen voorbij leek.

Wat helpt: meer gestructureerde activiteit, niet alleen langere wandelingen. Snuffelspelletjes, korte trainingssessies en voerpuzzels maken het hoofd moe. Houd je maatregelen in huis iets langer vol dan je denkt dat nodig is.

Volwassen honden

Een volwassen hond die dingen sloopt, probeert je meestal iets te vertellen. Veelvoorkomende redenen:

Verveling of te weinig prikkels, vooral bij werk- en jachthondenrassen
Te weinig beweging voor zijn leeftijd en ras
Stress of verandering, zoals een verhuizing, een baby of een nieuw dagritme
Moeite met alleen zijn, wat eruit kan zien als knagen aan deuren en kozijnen
Honger, als hij op een streng dieet staat
Pijn, ook pijn aan het gebit

Begint een seniorhond ineens te kauwen, dan is een bezoek aan de dierenarts verstandig. Nieuwe gewoontes bij oudere honden kunnen samenhangen met gebitsproblemen, ongemak of ouderdomsveranderingen.

Wat te doen tegen sloopgedrag

Richt de ruimte slim in. Ruim schoenen, snoeren, kinderspeelgoed en afstandsbedieningen op. Gebruik hekjes, een puppyren of een bench waar je hond zich prettig in voelt als je geen toezicht kunt houden. Elke kapotgekauwde schoen is oefening.
Bied betere opties. Leg twee of drie geschikte kauwartikelen klaar en wissel ze om de paar dagen, zodat ze interessant blijven.
Ruilen in plaats van achternazitten. Pakt je hond iets wat niet mag, bied dan een snoepje of speeltje in ruil aan. Achter hem aan rennen maakt er een spelletje van.
Stuur rustig om. Betrap hem op heterdaad, onderbreek met een vrolijk geluidje en geef iets wat wel mag. Prijs hem als hij daarop kauwt.
Vervul de onderliggende behoefte. Voeg snuffelwandelingen, voerpuzzels en training toe. Een moe hoofd kauwt minder.
Gebruik bittere sprays alleen als aanvulling. Een anti-kauwspray kan stoelpoten beschermen, maar leert je hond op zichzelf niets.
Sla straffen over. Achteraf mopperen koppelt je hond niet aan het kauwen, en kan hem juist stiekemer of angstiger maken.

Veilige en riskante kauwartikelen

Geen enkel kauwartikel is zonder risico, dus houd bij alles wat nieuw is een oogje in het zeil. Als algemene richtlijn:

Meestal veiligere keuzes	Riskantere keuzes
Stevige rubberen speeltjes die iets meegeven, passend bij je hond	Gekookte of gebraden botten van welke soort ook (die versplinteren)
Rubberen speeltjes gevuld met zacht voer, gewoon of bevroren	Geweien, hoeven en heel harde botten
Likmatten met een dun laagje zacht voer	Heel harde kauwartikelen van nylon of plastic
Eetbare gebitssticks passend bij het gewicht van je hond	Buffelhuid, als je hond grote stukken doorslikt
Voerpuzzels en snackballen	Takken, stenen en kleine balletjes

Het probleem van gebroken tanden

Heel harde kauwartikelen zijn een van de meest voorkomende oorzaken van gebroken tanden bij honden. De grote bovenste kauwtand achter in de bek (de vierde premolaar in de bovenkaak) is extra gevoelig voor zogeheten ‘plakfracturen’, waarbij een stuk van de buitenkant afschilfert. Zo’n breuk is pijnlijk, kan de zenuw blootleggen en moet vaak getrokken worden of een wortelkanaalbehandeling krijgen.

Doe de nageltest: kun je met je nagel geen klein deukje in een kauwartikel maken, dan is het waarschijnlijk te hard. Hetzelfde geldt voor alles wat pijn zou doen als je ermee op je knieschijf tikt.

Formaat en staat doen ertoe

Kies kauwartikelen die te groot zijn om helemaal in de bek te passen of in één keer doorgeslikt te worden.
Gooi kauwartikelen weg die zo ver zijn afgekauwd dat ze doorgeslikt kunnen worden.
Vervang rubberen speeltjes die gescheurd zijn of waar stukken uit missen.
Houd toezicht bij elk eetbaar kauwartikel, en haal het weg als het klein wordt.

Wanneer bel je de dierenarts

Maak een afspraak bij de dierenarts als je dit opmerkt:

Een gebroken, afgebrokkelde of verkleurde tand, of bloed uit de bek
Kwijlen, met de poot aan de bek zitten, aan één kant kauwen of voer laten vallen
Een slechte adem die nieuw is of erger wordt
Plotseling nieuw kauwgedrag bij een volwassen of oudere hond
Het eten van niet-eetbare dingen zoals stenen, sokken of stof (dit heet pica en kan een medische oorzaak hebben)

Ga direct naar je dierenarts of een spoedkliniek voor dieren als je denkt dat je hond iets heeft ingeslikt wat er niet in hoort, zeker bij braken, niet eten, een pijnlijke buik, persen zonder ontlasting of lusteloosheid.

Wanneer schakel je een gedragsdeskundige in

Zoek hulp bij een gedragsdierenarts of een gecertificeerde gedragstherapeut als:

het kauwen vooral gebeurt als je hond alleen is, zeker bij deuren en ramen
je hond zichzelf verwondt, bijvoorbeeld gebroken nagels of beschadigd tandvlees door aan de bench of deuren te knagen
het kauwen samengaat met andere tekenen van stress, zoals janken, plassen in huis of hijgen als je weggaat
je hond zijn kauwartikelen bewaakt en gromt of hapt als je in de buurt komt

Dat zijn signalen dat het kauwen misschien om stress draait en niet om verveling, en dan werkt een plan op maat het best.

Kort samengevat

Je hond kauwt niet om je te pesten. Hij vervult een echte behoefte, en de juiste mix van een slim ingerichte ruimte, veilige kauwartikelen en dagelijks hersenwerk krijgt het meestal onder controle. Kies kauwartikelen die iets meegeven, neem ze ruim op maat, vervang ze als ze versleten zijn, en overleg met je dierenarts over alles wat op pijn of een gebroken tand lijkt.