Veilige feestdagen voor hond en kat: eten, planten, versiering en visite
De feestdagen brengen rijk eten, glinsterende versiering en een vol huis. Zo houd je je hond en kat veilig en rustig van Sinterklaas tot Oud en Nieuw, en zo handel je als er toch iets misgaat.

Dit artikel is algemene informatie en geen diergeneeskundig advies. Lijkt je dier ziek of maak je je zorgen, bel dan je dierenarts.
De feestdagen zijn heerlijk en ook een beetje chaotisch, voor huisdieren net zo goed als voor mensen. Spoedklinieken voor dieren zien elk jaar dezelfde problemen: honden die de koektrommel hebben geplunderd, katten die lametta hebben opgegeten en huisdieren die gestrest raken van een huis vol visite. Met een beetje voorbereiding is het meeste te voorkomen, van pakjesavond tot de jaarwisseling.
Hier lees je per ruimte hoe je je hond en kat veilig houdt.
In de keuken en aan tafel
Feestelijk eten is rijker en verleidelijker dan normaal, en er staat ook gewoon meer van binnen bereik. Dit zijn de grootste risico’s:
| Eten | Waarom het gevaarlijk is | Honden | Katten |
|---|---|---|---|
| Chocolade en cacao (ook chocoladeletters en bonbons) | Theobromine en cafeïne werken op het hart en het zenuwstelsel | Hoog risico | Riskant, al eten katten het zelden |
| Xylitol (berkensuiker) in suikervrij gebak, snoep en kauwgom | Zorgt voor een gevaarlijke daling van de bloedsuiker en kan de lever beschadigen | Hoog risico | Vermijden |
| Druiven, rozijnen, krenten, sultana’s (in kerststol, oliebollen, krentenbrood, vulling) | Kunnen de nieren beschadigen | Hoog risico | Vermijden |
| Uien, knoflook, prei, bieslook (in vulling, jus, sauzen) | Beschadigen de rode bloedcellen | Giftig | Extra giftig |
| Vette restjes, kalkoenvel, braadvet | Kunnen alvleesklierontsteking uitlokken | Hoog risico | Riskant |
| Gekookte botten | Splinteren, veroorzaken verstikking, verstopping of scheuren in het maag-darmkanaal | Hoog risico | Hoog risico |
| Alcohol, advocaat, desserts met drank | Alcoholvergiftiging | Hoog risico | Hoog risico |
| Rauw gistdeeg | Rijst verder in de maag en maakt alcohol aan | Hoog risico | Hoog risico |
| Macadamianoten | Zwakte, trillen, koorts | Giftig | Vermijden |
Praktische tips:
- Vraag je gasten om je huisdieren niets van tafel te geven, en zeg het ook echt hardop. De meeste mensen bedoelen het goed.
- Ruim borden en restjes snel op en gebruik een vuilnisbak met een goed sluitend deksel. Karkassen en botten uit de prullenbak zijn een klassiek spoedgeval.
- Houd je huisdieren uit de keuken terwijl je kookt, met een traphekje of een dichte deur.
- Leg nooit eetbare cadeautjes onder de boom of in de schoen. Honden ruiken ingepakte chocolade feilloos.
Wil je je huisdier laten meegenieten van het feestmaal? Een paar hapjes kalkoen zonder kruiden, bot en vel of wat gewone gekookte groente is ruim voldoende.
Planten en bloemen
- Lelies zijn een noodgeval voor katten. Echte lelies (Lilium) en daglelies (Hemerocallis) kunnen bij katten nierfalen veroorzaken. Elk deel is giftig, ook het stuifmeel en het water in de vaas. Houd ze helemaal buiten de deur als je katten hebt, en vraag de bloemist ze uit boeketten weg te laten.
- Hulst en maretak kunnen braken en diarree veroorzaken, en van maretak kunnen bij grotere hoeveelheden ernstigere problemen ontstaan. Hang en zet ze ruim buiten bereik.
- Amaryllisbollen kunnen braken en kwijlen veroorzaken.
- Kerststerren zijn veel minder gevaarlijk dan hun reputatie doet vermoeden, maar kauwen kan nog steeds kwijlen en een van streek geraakte maag geven.
De kerstboom en versiering
- Zet de boom vast. Bevestig hem aan een haak in de muur of het plafond, zodat een klimmende kat of een enthousiaste hond hem niet kan omtrekken.
- Dek het water in de kerstboomvoet af. Er kunnen voedingsstoffen, conserveermiddelen en bacteriën in zitten. Opgegeten dennennaalden kunnen ook de maag irriteren.
- Laat lametta weg als je een kat hebt. Lametta, lint en touw kunnen bij inslikken ernstige darmverstoppingen veroorzaken.
- Hang breekbare en eetbare versiering hoog. Glas kan pootjes en bekjes verwonden, en zelfgemaakte ornamenten van zoutdeeg kunnen zoutvergiftiging veroorzaken.
- Let op snoeren en lampjes. Werk snoeren weg achter meubels of in kabelgoten en haal de stekker van de lichtjes uit het stopcontact als je weggaat. Kauwen op snoeren die onder stroom staan kan brandwonden geven.
- Pas op met kaarsen. Laat een brandende kaars nooit onbeheerd achter op een plek waar een staart langs kan zwiepen of een kat op kan springen. Vloeibare potpourri en geurolie kunnen de bek en huid van een kat verbranden.
- Berg batterijen veilig op. Knoopcelbatterijen in speelgoed en gadgets kunnen bij inslikken ernstige brandwonden veroorzaken.
- Controleer sneeuwbollen. Sommige oudere of geïmporteerde exemplaren bevatten antivries, en dat is zeer giftig.
Visite, lawaai en dagritme
Een druk huis kan zelfs zelfverzekerde huisdieren te veel worden.
- Richt een rustige kamer in met een mand, water, een kattenbak voor katten en een langdurig kauwbot of puzzelspeeltje voor honden. Laat je huisdieren zich terugtrekken wanneer ze willen, en vraag gasten, vooral kinderen, ze daar met rust te laten.
- Houd de voordeur in de gaten. Al dat in en uit lopen is het perfecte moment om ervandoor te gaan. Controleer voor de feestdagen beginnen of de penning aan de halsband en de chipregistratie nog kloppen.
- Houd het dagritme zo gewoon mogelijk. Geef eten, laat uit en speel zoveel mogelijk op de vaste tijden.
- Bereid je voor op het vuurwerk rond Oud en Nieuw. Is je huisdier gevoelig voor harde geluiden? Laat je hond uit voordat het donker wordt, doe de gordijnen dicht, zet zachte achtergrondmuziek aan en overleg ruim op tijd met je dierenarts of medicatie tegen angst kan helpen.
- Medicijnen en handtassen. Vraag logés om medicijnen, kauwgom en snacks goed dicht en van de vloer op te bergen.
Wintergevaren
- Antivries smaakt zoet en is extreem giftig, zelfs in kleine hoeveelheden. Ruim gemorst antivries meteen op en bewaar flessen goed afgesloten en buiten bereik.
- Strooizout kan de pootjes irriteren en de maag van streek maken als het wordt opgelikt. Veeg de poten van je hond af na een wandeling over gestrooide stoepen.
- Kou. Kortharige, kleine en oudere honden hebben soms een jasje nodig, en katten die buiten komen hebben een warme schuilplek nodig. Klop op koude ochtenden even op de motorkap voordat je de motor start, want katten kruipen daar soms weg.
Zorg voor een noodplan
Voordat de feestdagen beginnen:
- Sla het nummer van je eigen dierenarts op, check de openingstijden tijdens de feestdagen en zoek de dichtstbijzijnde dierenarts met 24-uursspoeddienst op.
- Zoek uit waar je terechtkunt voor advies bij vergiftiging: bij je dierenarts of de dichtstbijzijnde spoedkliniek voor dieren, of bij een vergiftigingsinformatiedienst voor dieren (daar kunnen kosten aan verbonden zijn).
- Weet ongeveer hoeveel je huisdier weegt.
Wanneer bel je de dierenarts?
Bel meteen als je huisdier iets giftigs uit de lijsten hierboven heeft gegeten, ook als het nog prima lijkt, want klachten kunnen pas later optreden. Laat je huisdier niet braken, tenzij een dierenarts dat zegt.
Zoek ook snel hulp bij herhaaldelijk braken of diarree, een pijnlijke of opgezette buik, persen zonder te kunnen poepen, zwakte of wankelen, trillen of epileptische aanvallen, of een kat die niet meer eet of de kattenbak niet meer gebruikt. Elk vermoeden dat een kat in contact is geweest met een lelie is een noodgeval.
Veelgestelde vragen
Een kerstster is eerder licht irriterend dan echt giftig. Erop kauwen kan kwijlen, een geïrriteerde bek of braken veroorzaken. Lelies zijn veel gevaarlijker, vooral voor katten.
Een klein stukje wit vlees zonder kruiden, bot en vel is voor de meeste honden prima. Sla het vel, vet, de jus, de vulling en de botten over: die kunnen alvleesklierontsteking, een verstopping of vergiftiging veroorzaken.
Katten spelen graag met draadachtige dingen en slikken ze ook door. Lametta, lint en touw kunnen zich in de darmen ophopen en een ernstige verstopping veroorzaken, waarvoor vaak een operatie nodig is.
Bel meteen je dierenarts of de dichtstbijzijnde spoedkliniek voor dieren. Laat je huisdier niet braken, tenzij een dierenarts dat uitdrukkelijk zegt.



